Parhau i fynd i’r afael â chlefyd coed ynn yn y Sir

37 diwrnod yn ôl

Mae Cyngor Sir Caerfyrddin yn parhau â'i waith i fynd i'r afael â chlefyd coed ynn drwy gael gwared ar goed wedi'u heintio ar hyd y briffordd y mae'n uniongyrchol gyfrifol amdanynt a lle maent mewn perygl o gwympo.

Mae arolygwyr priffyrdd y cyngor hefyd wedi nodi coed dan berchnogaeth breifat ar hyd llawer o ffyrdd sirol sy'n peri risg debyg ond sydd er hynny yn dod o dan gyfrifoldeb perchennog y tir.

Gallwch gael gwybodaeth a chyngor ar glefyd coed ynn ar wefan y cyngor ac anogir perchnogion tir i weithredu lle mae'r coed y maent yn berchen arnynt yn berygl tebyg i'r cyhoedd.

Caiff ei dderbyn yn gyffredinol, lle mae coed ynn yn peri risg i'r cyhoedd neu eiddo, a phan fyddant wedi colli o leiaf 50% o'u corun, y dylid eu cwympo. Ystyrir bod coed sydd wedi colli 75% neu fwy o'u canopi yn peri risg uniongyrchol.

Mae'r cyngor wedi bod yn cwympo coed ar hyd ffyrdd A a B yn y sir y mae'n uniongyrchol gyfrifol amdanynt, ac mae'n bwriadu gwneud rhagor o waith drwy'r gaeaf.

Mae arolygon a gwaith ymyrryd hefyd wedi'u gwneud ar goed ynn ar dir arall sy'n eiddo i'r cyngor megis ysgolion, llwybrau diogel i ysgolion a pharciau ac mae'r gwaith hwn yn parhau.

Mae cael gwared ar goed â chlefyd coed ynn yn dasg beryglus ac arbenigol a dim ond llawfeddygon coed profiadol ddylai gyflawni'r gwaith. Gall coed yr effeithir arnynt gwympo wrth gael eu torri i lawr. Bydd llawer o'r coed hyn yn beryglus i'w dringo a bydd angen i weithwyr ddefnyddio llwyfannau uchel neu offer torri coed i'w cwympo.

Cynghorir perchnogion tir i gyflogi meddyg coed proffesiynol i roi cyngor ar reoli coed y mae clefyd coed ynn yn effeithio arnynt. Gallwch weld rhestr o lawfeddygon coed cymeradwy drwy fynd i wefan y Gymdeithas Coedyddiaeth.

Gan fod tymor nythu adar wedi dod i ben, mae'n amser da i chi adolygu sut mae coed yr ydych yn gyfrifol amdanynt yn cael eu rheoli. Byddai cwympo coed yn ystod yr hydref a'r gaeaf yn helpu i leihau unrhyw effaith negyddol ar fywyd gwyllt. Efallai fod ystlumod yn defnyddio ceudodau mewn coed, ond gall arolygon a dulliau gweithio priodol yr adeg hon o'r flwyddyn helpu i sicrhau nad ydych yn mynd yn groes i'r gyfraith.

Dywedodd y Cynghorydd Hazel Evans, yr Aelod o'r Bwrdd Gweithredol dros yr Amgylchedd: “Mae clefyd coed ynn yn fater difrifol i gynghorau a pherchnogion tir ledled y DU. Mae'r cyngor yn cymryd o ddifrif y risgiau y mae clefyd coed ynn yn eu peri i'r cyhoedd ac mae llawer o waith yn cael ei wneud yn Sir Gaerfyrddin i fynd i'r afael ag ef.

“Mae torri unrhyw goeden i lawr yn golled enfawr i'n sir, ond mae hyn yn rhywbeth y mae'n rhaid i ni ei wneud os yw'n peri risg i ddefnyddwyr ffyrdd. Mae angen i berchnogion tir eraill gymryd camau tebyg i amddiffyn aelodau o'r cyhoedd, yn ogystal â nhw eu hunain, rhag coed neu ganghennau yn cwympo, ac mae'r cyngor yn canmol y perchnogion tir hynny sydd eisoes wedi dechrau'r gwaith pwysig hwn.”

Dywedodd y Cynghorydd Philip Hughes, yr Aelod o'r Bwrdd Gweithredol dros Fioamrywiaeth: “Mae hon yn sefyllfa drist iawn a byddwn yn gwneud popeth y gallwn i liniaru'r effaith ar ein bywyd gwyllt, er enghraifft, rydym yn gosod nifer o flychau ystlumod fel rhan o'n gwaith ein hunain ar glefyd coed ynn er mwyn darparu safleoedd clwydo newydd ar gyfer ystlumod mewn coed iach.

“Byddwn hefyd yn cyflawni rhaglen plannu coed ledled y sir.”