Peidiwch â rhoi teuluoedd a ffrindiau mewn perygl o Covid-19

13 diwrnod yn ôl

Rydym yn rhoi'r bobl rydym yn eu caru fwyaf yn y perygl mwyaf drwy dorri'r rheolau a lledaenu'r feirws - dyna'r neges glir wrth i achosion Covid-19 gynyddu yn Sir Gaerfyrddin.

Bellach mae gan y sir y nifer uchaf o achosion positif ers i'r pandemig ddechrau ac mae'r gyfradd ddyddiol o ran yr haint bellach yn bryder difrifol.

Mae mwy o bobl â symptomau Covid-19 yn ysbytai Sir Gaerfyrddin nag erioed o'r blaen, ac mae data olrhain cysylltiadau yn dangos bod y rhan fwyaf o bobl yn dal y feirws yn sgil cael cysylltiad agos â theulu a ffrindiau yng nghartrefi ei gilydd.

Mae'n cael effaith fawr ar gartrefi gofal preswyl y sir hefyd sydd â'u nifer uchaf o achosion erbyn hyn a lle mae staff yn cael eu hymestyn i'r eithaf.

Mae'r cynnydd yn nifer yr achosion yn dilyn cyfnod addawol - ond byr - pan oedd nifer yr achosion wedi arafu ar ôl y cyfnod atal.

Mae'r data diweddaraf (am 1pm ar 18 Tachwedd 2020) yn dangos bod 160.5 o achosion fesul 100,000 o'r boblogaeth erbyn hyn – sydd wedi codi o 147.3 fesul 100,000 yn y saith diwrnod blaenorol.

Dywedodd y Cynghorydd Emlyn Dole, Arweinydd Cyngor Sir Gâr, fod y ffaith ei bod yn ymddangos nad yw pobl yn gwrando ar y rheolau yn peri pryder, ac y dylai pobl feddwl o ddifrif am sut maent yn rhoi'r bobl y maent yn eu caru fwyaf mewn perygl.

"Mae'n destun pryder bod cynnydd yn nifer yr achosion yn Sir Gaerfyrddin, ac mae hyd yn oed yn fwy o destun pryder bod yr achosion hyn yn gysylltiedig â chysylltiad agos â ffrindiau a theulu, yn ôl pob golwg,” meddai’r Cynghorydd Dole. “Rydyn ni i gyd wedi wynebu'r pandemig hwn gyda'n gilydd - rydyn ni i gyd yn gwybod ei bod yn galed iawn a'n bod yn gweld eisiau ein ffrindiau a'n teulu, a faint o demtasiwn yw hi i anwybyddu'r rheolau - rydyn ni'n sylweddoli'n llwyr mor anodd yw hyn. Ond mae'r rheolau hyn ar waith am reswm, ac yn anffodus rydyn ni’n gweld canlyniadau torri'r rheolau hyn.”

Mae'r rheolau presennol yng Nghymru yn caniatáu i aelwydydd ffurfio 'swigen' gydag un aelwyd arall - ni chewch gyfnewid, newid neu ymestyn y trefniant swigod ymhellach nag un aelwyd.

Caniateir i bobl gwrdd ag eraill o'r tu allan i'r swigen honno mewn lleoliad a reoleiddir, megis tafarn neu fwyty lle mae protocolau diogelwch llym ar waith, ond y nifer uchaf o bobl a gaiff gwrdd yw pedwar a hyd yn oed wedyn, dylid cadw pellter cymdeithasol lle bynnag y bo modd.

Ychwanegodd y Cynghorydd Dole:

"Pan fydd pobl yn mynd i mewn i gartrefi pobl eraill mae'n llai tebygol y byddan nhw'n cadw pellter cymdeithasol, ac mae'n fwy anodd i'n timau olrhain cysylltiadau olrhain pobl a allai fod wedi dod i gysylltiad â'r feirws.
“Gadewch i ni i gyd feddwl amdano - nid beth allwn ni ei wneud, ond beth ddylem ni ei wneud, i ddiogelu'r bobl rydym yn eu caru fwyaf. Diolch i bawb sy’n gwneud eu rhan ac sy’n cadw at y rheolau – dyma’r unig ffordd y gallwn ni wella’r sefyllfa rydym ni ynddi.”

Dywedodd Ros Jervis, Cyfarwyddwr Iechyd y Cyhoedd Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda:

"Mae'r feirws yn mynd ar led yn ein cymunedau a bydd hyn wrth gwrs yn cael effaith ddilynol ar ein hysbytai, o ran trin cleifion sydd â COVID a chleifion sydd heb COVID yn ddiogel a mynd i'r afael â heriau'r gweithlu oherwydd bod y feirws yn effeithio'n bersonol ar staff. Y ffordd orau i'n cymunedau helpu ein cleifion a gallu ehangach y GIG i ddarparu'r gofal rhagorol y mae'n ei ddarparu, yw drwy ddilyn y canllawiau a meddwl am yr hyn y dylech fod yn ei wneud, nid yr hyn y gallwch ei wneud."

Gallwch weld manylion llawn y rheoliadau sydd ar waith ar hyn o bryd ar wefan Llywodraeth Cymru, www.llyw.cymru, ac anogir pobl i sicrhau eu bod yn deall y rheolau.

Rhagor o wybodaeth, cyngor a diweddariadau Covid-19