Arweinydd Sir Gaerfyrddin yn galw am strategaeth genedlaethol ar amddiffynfeydd rhag llifogydd

9 diwrnod yn ôl

Mae Arweinydd Cyngor Sir Caerfyrddin wedi galw ar Lywodraeth Cymru i sicrhau bod buddsoddi mewn amddiffynfeydd rhag llifogydd yn flaenoriaeth strategol genedlaethol.

Mae'r Cynghorydd Emlyn Dole wedi galw am hyn ar ôl penwythnos arall o lifogydd sydd wedi effeithio ar gartrefi a busnesau mewn sawl rhan o'r sir.

Dywedodd ei bod yn dorcalonnus gweld pobl yn wynebu gwaith glanhau unwaith eto a dywedodd fod angen strategaeth genedlaethol o ran amlder a dwyster llifogydd.

Rhoddodd Cyngor Sir Caerfyrddin ymateb cydgysylltiedig ar waith dros y penwythnos i baratoi a helpu cymunedau yr effeithiwyd arnynt a chefnogi asiantaethau partner a gwasanaethau brys, gan gynnwys Cyfoeth Naturiol Cymru, sef y brif asiantaeth ar gyfer llifogydd prif afonydd.

Effeithiodd llifogydd ar rannau o Gaerfyrddin, Castellnewydd Emlyn, Llanybydder, Pont-tyweli, Llandysul, Pontargothi a Llangadog.

Wrth siarad ddydd Llun, dywedodd y Cynghorydd Dole:

“Unwaith eto mae'r glaw a llifogydd wedi creu anawsterau mawr i gartrefi, busnesau a chymunedau ac mae rhai yn wynebu'r broses o lanhau a dechrau unwaith eto.
“Mae Sir Gaerfyrddin wedi cael ei tharo sawl tro ers Storm Callum (yn 2018). Y penwythnos hwn, cyrhaeddodd afonydd lefelau a oedd yn beryglus o agos at y lefelau a gyrhaeddwyd yn ystod Storm Callum.  Mae'n amlwg bod llifogydd yn digwydd yn amlach ac yn ddwysach.
“Mae'r effaith yr un mor ddinistriol bob tro - rydym yn gwybod o brofiad faint o amser mae'r gwaith adfer yn ei gymryd ac mae'n dorcalonnus gweld hynny.
“Ni all barhau fel hyn - mae rhywbeth a oedd yn digwydd unwaith bob 100 mlynedd bellach wedi digwydd bedair gwaith mewn blwyddyn a hanner.
“Rydym wedi gweithio gyda'r holl asiantaethau i gefnogi Cyfoeth Naturiol Cymru, sef y brif asiantaeth mewn ymateb i lifogydd afonydd.
“Rhaid i lifogydd fod yn flaenoriaeth genedlaethol strategol. Mae arnom angen buddsoddiad mewn amddiffynfeydd rhag llifogydd - rydym yn galw ar Lywodraeth Cymru i wneud hyn yn flaenoriaeth genedlaethol strategol.
“Ni allwn barhau â'r distryw hwn sy'n digwydd dro ar ôl tro. Mae preswylwyr yn gorfod mynd ati i lanhau'r llanast unwaith eto. Byddaf yn parhau i geisio'r sicrwydd hwn.”

Mae'r Arweinydd wedi diolch i weithlu'r cyngor a gefnogodd gymunedau dros y penwythnos, a dywedodd y bydd y gwaith glanhau, asesiadau diogelwch a chymorth yn parhau.

“Mae'r ymdrechion a wnaed gan ein staff drwy gydol y penwythnos wedi bod yn wych a byddant yn parhau heddiw," meddai.
“Rydym wedi cynnig canolfannau gorffwys ac wedi rhoi'r wybodaeth ddiweddaraf i'r cymunedau drwy gydol y penwythnos.  Aeth ein timau cymunedau ac iechyd a diogelwch ati i sefydlu canolfannau gorffwys ac ymweld ag eiddo, gyda chefnogaeth tîm Llesiant Delta.
“Ymatebodd ein tîm priffyrdd drwy gydol dydd Gwener a dydd Sadwrn. Defnyddiwyd pympiau dŵr capasiti uchel, gosodwyd bagiau tywod mewn lleoliadau strategol a rhoddwyd criw ar waith i gefnogi preswylwyr ac ymateb i lifogydd ar y briffordd.
“Roedd sawl ffordd ar gau. Dechreuodd y tîm priffyrdd y gwaith clirio cyn gynted â phosibl ar ôl i'r dŵr gilio. Mae ein peirianwyr wedi archwilio pontydd a bydd archwiliadau priffyrdd pellach yn cael eu cynnal.
“Byddwn yn ymweld â busnesau yr effeithiwyd arnynt heddiw.”

Dylai unrhyw un sydd angen cymorth yn dilyn y llifogydd ffonio 01267 234567.