Annog preswylwyr i gael gwared â batris yn ddiogel

10 diwrnod yn ôl

Mae preswylwyr yn Sir Gaerfyrddin yn cael eu hannog i beidio â chael gwared â batris mewn bagiau bin du neu las.

Daw hyn ar ôl i dystiolaeth gref awgrymu y gallai tân yng Nghanolfan Ailgylchu Nantycaws yng Nghaerfyrddin fis Ebrill diwethaf a achosodd werth miliynau o bunnoedd o ddifrod fod wedi cael ei gynnau gan fatri a roddwyd mewn bag ailgylchu glas.

Dinistriodd y tân y Cyfleuster Ailgylchu Deunyddiau a bu'n rhaid cau'r ganolfan ailgylchu i'r cyhoedd am bum diwrnod.

Dylid tynnu batris o unrhyw eitemau sy'n eu cynnwys, megis eitemau y gellir eu hailwefru, ffonau symudol, brwsys dannedd trydan, teganau, rheolyddion teledu o bell ac ati, ac yna eu gwaredu ar wahân mewn canolfan ailgylchu neu fan ailgylchu batris lleol.

Gellir ailgylchu batris sy'n anodd eu tynnu o eitemau yn y man eitemau trydanol yn y ganolfan ailgylchu.

Yn ystod y pum mlynedd diwethaf, mae tanau yr amheuwyd neu y profwyd eu bod wedi'u hachosi gan fatris ïon lithiwm wedi dyblu a mwy, sef 48% yn 2021 o'i gymharu â 21% yn 2016/2017.

Mae’r eitemau amhriodol mwyaf cyffredin mewn bagiau bin sy'n cael eu gosod i'w casglu wrth ymyl y ffordd gan breswylwyr yn cynnwys gwastraff trydanol megis tostwyr, teganau plant, offer steilio gwallt, hen fatris ar wahân yn amrywio o fatris celloedd safonol i fatris ïon lithiwm y gellir eu hailwefru a dyfeisiau symudol.

Dywedodd y Cynghorydd Hazel Evans, Aelod Cabinet Cyngor Sir Caerfyrddin dros yr Amgylchedd: “Diolch byth na chafodd neb ei anafu yn y tân yng Nghanolfan Ailgylchu Nantycaws yng Nghaerfyrddin y llynedd. Peidiwch â rhoi hen fatris rhydd neu eitemau sy'n cynnwys batris yn eich bagiau bin gyda sbwriel arall. Mae'n beryglus iawn a gall y canlyniadau fod yn ddifrifol iawn. Mae gan bob un o'n canolfannau ailgylchu gyfleusterau i gael gwared â'ch batris yn ddiogel ac mae gan lawer o siopau ac archfarchnadoedd fannau casglu batris hefyd.”

Mae'r batris yn cael eu difrodi i ddechrau pan fydd y criw yn taflu'r bagiau i'r cerbydau lle maent yn cael eu cywasgu, heb sylweddoli eu bod yn cynnwys eitemau trydanol. Yna cânt eu cludo i'r Cyfleusterau Ailgylchu Deunyddiau lle gallant ddod i gysylltiad â deunyddiau eraill a all arwain at ganlyniadau difrifol.

Dywedodd Richard Vaughan-Williams, Rheolwr Lleihau Tanau Bwriadol yng Ngwasanaeth Tân ac Achub Canolbarth a Gorllewin Cymru: “Ceir hyd i fatris Lithium-ion mewn mwyfwy o eitemau, ac mae gwaredu eitemau o’r fath yn achos pryder cynyddol, yn enwedig i’n partneriaid sy’n rhedeg cyfleusterau rheoli gwastraff. Gall batris lithium-ion bach hyd yn oed achosi perygl go iawn o dân dwys a all ledaenu’n gyflym wedyn. Ein cyngor i’r rheiny sydd am waredu batris yw gwrando’n ofalus ar y cyfarwyddiadau gwastraff maen nhw’n eu cael gan eu hawdurdod lleol.”

Y llynedd lansiodd y Gymdeithas Gwasanaethau Amgylcheddol ymgyrch i godi ymwybyddiaeth o ailgylchu batris yn anghywir. Mae batris wedi'u gwaredu yn achosi gwerth miliynau o bunnoedd o ddifrod mewn canolfannau ailgylchu bob blwyddyn ac yn peryglu bywydau pobl sy'n gweithio ynddynt.

I gael gwybod beth allwch chi ei roi yn eich bagiau glas a du, ewch i'm gwefan.